offline.pl

Z interesującą inicjatywą wyszedł Łukasz Felsztukier, na blipie znany jako elcukro. Użytkownicy blip.pl mieliby wypromować ów mikroblog własnym sumptem, organizując kampanię outdoor. Ciekaw jestem, czy coś z tego wyniknie, osobiście chętnie zmontuję event w Warszawie, oparty na pomysłach Graffiti Research Lab – projekcja stream’u blipa w jakimś uczęszczanym miejscu. Przechodnie wyposażeni w komórki mogliby wysyłać wiadomości “prosto na ścianę”.

Zachęcam do śledzenia tagu #blipboard. W przyszłym tygodniu zaplanowane spotkanie “projektowe” Wpis być może mało tematycznie związany z UX, ale mam nadzieję, że się czytelnicy nie obrażą.

Na potrzeby budowanego projektu http://userexperience.pl tworzę obecnie dwa katalogi – firm wyspecjalizowanych w ux/usability (bądź posiadających wyodrębniony dział), oraz kolejny – specjalistów z branży. Proszę zainteresowanych o zgłoszenia, zawierające minimum:

w przypadku firm:

• nazwę firmy
• dane kontaktowe (telefon, mail, ew. dane działu sprzedaży)
• formę działalności
• zakres działania (tylko ta część, która dotyczy ux/usability
• najważniejsi klienci/projekty

w przypadku specjalistów:

• imię i nazwisko
• profil w Goldenline bądź Profeo (jeżeli posiada)
• informacje o doświadczeniu, najważniejszych projektach, klientach (jeżeli nie ma w profilach)
• status zawodowy – wolny strzelec czy pracodawca (jeżeli nie ma w profilach)
• dane kontaktowe

Krótki notki (do 600 znaków) na temat firmy/specjalisty również mile widziane.

Zastrzegam sobie prawo do arbitralnej oceny, weryfikacji i niepublikowania wybranych pozycji.

Dane przesyłajcie na adres eof /at/ offline.pl, na wszelkie pytania odpowiadam także pod gg# 2765.

Mam pewien problem. Zwywkle za ocenę cudzej pracy pobieram wynagrodzenie i poza okazjonalnymi komentarzami dla prasy branżowej staram się nie wylewać publicznie pomyj. Ostatnio nie znalazłem czasu nawet na pochylenie się nad nowym layoutem interaktywnie.com – tak Krzysiu, jest mi bardzo głupio. Tymczasem dużo szumu wywołuje doroczny raport IAB, a konkretnie – krótki rozdział na temat usability. Postanowiłem mimo wszystko przyjrzeć się efektom pracy kolegów z IAB…

Badania użyteczności są zawierane w ramach budżetów marketingowych lub w ramach poszczególnych projektów informatycznych. Praktyka wskazuje, że wiedzę na temat użyteczności pozyskuje się obecnie poprzez klasyczne badania marketingowe (IDI, FGI, ankiety, CATI). Rozwój badań usability w Polsce może nastąpić wtedy, gdy będą one zlecane wyspecjalizowanym firmom.

Teza słuszna. Rozwój rynku jest warunkowany świadomością klientów, którzy jak dotąd nader często zlecają badania użyteczności największym firmom badawczym, realizującym projekty z wykorzystaniem “tradycyjnych” metod, nie zawsze dobrze dopasowanych do specyfiki. Wszystko byłoby w najlepszym porządku, gdyby nie jeden z kolejnych ustępów raportu:

Mody w Polsce
W Polsce usability jest już nie tylko modą, lecz także wymogiem. Nowością są badania związane z optymalizacją sprzedażową, badania użyteczności na komórkach czy badania emocji wspierane o metody neurofizjologiczne. Audyty ekspertów pomimo powierzchownej roli są w Polsce względnie tanie i służą jako wstępne rozpoznanie problemów użyteczności. W Polsce co prawda brak jest wyspecjalizowanych firm od użyteczności, ale potencjał rynku dostrzegły zachodnie firmy sprzedające profesjonalny sprzęt badawczy.

Bardzo przepraszam, ale trudno jest pojąć intencje autora, któremu z litości odpuszczę wymienianie nazw wyspecjalizowanych podmiotów na rynku. Wydźwięk jest fatalny, a szkoda została wyrządzona, powyższe wnioski są już cytowane (choćby przez Internet Standard). Trudno zrozumieć to wszystko inaczej niż na zasadzie – rynek jest w powijakach, a rozwinie się kiedy klienci będą mieli do dyspozycji wyspecjalizowane firmy, których obecnie brak.

Dalej jest równie ciekawie:

Problemy rynku, perspektywy rozwoju usability, próby integracji tej dziedziny z innymi
Na rynku brakuje wysoko wykwalifikowanych ekspertów od usability. Nie ma instytucji prowadzących dokształcanie w tej dziedzinie. Zaawansowane publikacje dostępne są wyłącznie po angielsku.

Warto pochylić się nad tym akapitem. W pierwszym odruchu protestu chciałoby się wygłosić kolejne ciepłe słowo o wiedzy autora. W końcu jest już parę kierunków kształcących pod odpowiednim kątem, w tym interdyscyplinarna kognitywistyka. Z drugiej strony, na rynku brakuje trochę studiów podyplomowych – umożliwiających wymienione dokształcanie. Co do wysoko wykwalifikowanych ekspertów i anglojęzycznych publikacji – może nadszedł czas uderzyć się w piersi? Zwykle cytujemy, a nie jesteśmy cytowani, a poza PR’owo zorientowanymi raportami nie za wiele wyszło spod naszych klawiatur wyników badań, które nadają się do szerokiego cytowania. Na kilku uczelniach są zapewne kandydaci na polskich Normanów, ale dlaczego nikt o nich dotąd na świecie nie słyszał? Jeżeli autorzy raportu IAB piszą bzdury, czas zacząć ich o tym przekonywać… Wylewanie żali w komentarzach na interaktywnie.com to jeszcze nie to samo

Na szczęście, jest szansa, że zacznie się coś dziać w tej sprawie. Powstała grupa robocza usability w IAB – być może za rok raport będzie bardziej korzystny dla branży. Sęk w tym, żeby nie tylko kształtować opinie od wewnątrz tej organizacji, ale zacząć publikować. Albo zginąć – jak mawiają w USA.

Jak już pewnie zauważyliście, Axure w swojej najnowszej becie umożliwił tworzenie własnych bibliotek widgetów (zobacz: notka u Marka Kasperskiego). Część z Was zapewne korzysta z bibliotek z serwisu acleandesign.com – do tej pory ich używanie wymagało każdorazowego otwierania pliku i kopiowania kontrolek z listy masterów. Ponieważ to dosyć uciążliwe, postanowiłem na swoje potrzeby przekopiować kontrolki do biblioteki widgetów (“widget library”).

Może się komuś przyda, na początek biblioteka “advanced widgets. Uwaga! Plik przeznaczony wyłącznie do Axure 5.5!

• plik .rp do Axure 5.5 (2.09 MB)

Jak tego używać? W ramce “widgets” należy wybrać pozycję “load library”, a następnie wskazać ściągnięty plik.

Biblioteka rozprowadzana jest na licencji “CC Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 3.0“

Na fali nieustającej dyskusji na temat stosowania miar ilościowych w jakościowych bądź co bądź testach z użytkownikami (patrz: ostatnia dyskusja na Goldenline; czytanie wątków nie wymaga posiadania konta), postanowiłem skreślić parę słów na ten temat. Zainteresowanych odsyłam do źródeł, w postaci książki Measuring The User Experience, a także związanej z tematyką i samą książką witryny measuringuserexperience.com. Na początek o wpływie wielkości grup na estymacje na populację. Więcej, jeżeli mi mój trzytygodniowy syn i żona pozwolą

Wielkość grupy a populacja

No właśnie, to budzi najwięcej kontrowersji. Wystarczy 5 osób, czy też lepiej 15. Jak dobrać wielkość próby, nie przywoływać “tego samego co zawsze” wykresu Papy Nielsena na dowód, że 5 osób jednak wystarczy? Spróbujmy odpowiedzieć na parę pytań, które zada klient z działu badań czy marketingu. Kliencie – czytaj i pytaj – następnym razem sprawdź, czy agencja zna tę dobrą (to znaczy moją) odpowiedź

Zacznijmy od odrobiny statystyki. Kto spał na wykładach, niech doczyta. Kto coś pamięta – proszę o korygowanie i uwagi. Kilka liczb da nam pogląd na to, w jaki sposób wielkość próby wpływa na akceptowalny margines błędu – a to decyzja biznesowa, którą warto podjąć świadomie. Na czym to polega?

Przyjrzyjmy się tak zwanym przedziałom ufności jako funkcji wielkości grupy respondentów. Za chwilę wyjaśnię, czym są przedziały ufności. Zakładamy (bądź – mamy taką wiedzę, analizując wyniki), że około 80% zadań zostało średnio przez użytkowników ukończone z sukcesem.

[table]
wykonanych
zadań liczba
respondentów przedział
ufności 95%
4 5 36-98%
8 10 48-95%
16 20 58-95%
24 30 62-91%
40 50 67-89%
80 100 71-86%
[/table]

Co oznacza powyższe? Możemy stwierdzić z 95% pewnością, iż jeżeli przebadamy na przykład stu respondentów (ostatni wiersz tabeli), a osiemdziesięciu z nich wykonało zadanie z sukcesem, to:

pomiędzy 71, a 86 procent populacji będzie w stanie wykonać to zadanie.

Czyż nie pokochają Was za to klienci?

Popatrzmy, skąd się to wzięło, na konkrentym przykładzie – także z cytowanej wcześniej książki. Powiedzmy, że przeprowadziliśmy 12 sesji badawczych, w których rejestrowano czas wykonania określonego zadania.

Garść cyferek:

[table]
respondent czas w sek
p1 34 średnia 35,08
p2 33 mediana 33,5
p3 28 odchylenie standardowe 11,24
p4 44 min 21
p5 46 max 53
p6 21 liczba sesji 12
p7 22 ufność 6,36
p8 53
p9 22
p10 29
p11 39
p12 50
[/table]

Wszystkie dane powinny być jasne, poza może jedną – wynikiem użycia funkcji “ufność” (ang. confidence) w Excelu. Funkcja ta przyjmuje trzy wartości – arbitralnie dobrane dopuszczalne prawdopodobieństwo popełnienia błędu (przyjęto, że jest to jedna z trzech wartości: 0.01, 0.03 albo 0,05), wartość odchylenia standardowego (w naszym przypadku 11.24) oraz wielkość próby (powyżej: 12).

Co nam daje wartość wynikowa 6.36? Ano tyle, że możemy na podstawie dwunastoosobowej próby estymować z prawdopodobieństwem 95% (bo 100% minus 0.05), iż w pełnej populacji zadanie będzie wykonywane ze średnim czasem 35.08 sekundy, plus minus 6.36 sekundy. A to już może mieć znaczenie dla projektu aplikacji

Podsumowując te dwa krótkie przykłady – czasami warto poświęcić chwilę nad Excelem i przeanalizować wartości rejestrowanych wskaźników – jeżeli chcemy wykraczać poza wykrywanie błędów i barier użyteczności. Ale to już kwestia zaplanowania celów testu i świadomości możliwości…

Źródło:

• Measuring The User Experience, Collecting, Analyzing and Presenting Usability Metrics, Tom Tullis & Bill Albert, Copyright 2008 by Elsevier Inc.