Badać czy nie badać

WÅ›rod publicznie wygÅ‚aszanych opinii na temat zastosowania badaÅ„, pojawiajÄ… siÄ™ od czasu do czasu różne smaczki. Bywa, iż zdaniem autorów publikacji czy wystÄ…pieÅ„ dana metoda w okreÅ›lonej sytuacji zastosowania nie znajduje, albo też jest kompletnie do niczego z uwagi na stosunek ceny do wartoÅ›ci. Mnogość opinii powodować może pewien zamÄ™t w gÅ‚owach najbardziej zainteresowanych – klientów poszukujÄ…cych odpowiedzi na okreÅ›lone problemy. Sytuacji nie poprawiajÄ… rzecz jasna spory pomiÄ™dzy osobami zajmujÄ…cymi siÄ™ projektowaniem i badaniami. Jeżeli ktoÅ› jeszcze nie widziaÅ‚, polecam prezentacjÄ™ Grzegorza Rusieckiego, ze szczególnym uwzglÄ™dnieniem fragmentów na temat badaÅ„, a także gorÄ…cÄ… dyskusjÄ™ na blogu Robera Drózda i flakerze. Tekst nie ma być jednak podsycaniem sporu, w którym dyskusja przybraÅ‚a różne formy. SpróbujÄ™ raczej odnieść siÄ™ w kilku sÅ‚owach do samej kwestii zastosowania badaÅ„ w procesie projektowania.

Shopcamp #1 – Grzegorz Rusiecki (Kubanskie.pl) o użytecznoÅ›ci sklepów from Eventio on Vimeo.

ChcÄ™ jasno powiedzieć – nie pochwalam zbyt daleko posuniÄ™tych skrótów myÅ›lowych, zastosowanych przez Grzegorza w prezentacji. PiszÄ™ o skrótach myÅ›lowych, ponieważ ufam, że nie chciaÅ‚ literalnie przekazać, iż wyników badaÅ„ przeprowadzonych przez osoby trzecie, czytać nie ma sensu. OdkÅ‚adajÄ…c to na bok, przyjrzyjmy siÄ™ zastosowaniu takowych badaÅ„.

Podsumujmy kilka oczywistych oczywistości:

  • zbiorowość użytkowników Twojego serwisu czy aplikacji nie musi być reprezentatywna dla caÅ‚ej populacji. To truizm do bólu, z oczywistymi konsekwencjami – nie można wnioskować o istnieniu okreÅ›lonych cech w caÅ‚ej populacji na podstawie ich wykrycia wÅ›ród wÅ‚asnych użytkowników. PrzekÅ‚adajÄ…c na jÄ™zyk ludzki – jeżeli Twoi użytkownicy najbardziej na Å›wiecie lubiÄ… animowane różowe króliczki, nie musi być to zjawisko powszechne ;)
  • OczywiÅ›cie dziaÅ‚a to także w drugÄ… stronÄ™. Z prostego procesu wnioskowania dedukcyjnego wynika, że skoro wszyscy użytkownicy internetu lubiÄ… animowane różowe króliczki (załóżmy), a Twoi użytkownicy sÄ… jakÄ…Å› podgrupÄ… użytkowników, różowe króliczki polubić musisz jako projektant.

Co z tego wynika? Idźmy dalej… Załóżmy, że zastanawiamy siÄ™, czy w naszej grupie docelowej istnieje skÅ‚oność do pÅ‚acenia kartÄ… kredytowÄ… online, albo – z innej beczki – do jednoznacznego utożsamiania koloru czerwonego z sytuacjÄ… alarmowÄ…. Pytanie brzmi, kiedy warto wykonać wÅ‚asne badania pod kÄ…tem interesujÄ…cych nas parametrów. PrzyjdÄ… nam z pomocÄ… znane już prawidÅ‚owoÅ›ci, czy lepiej odnieść siÄ™ do nich krytycznie i przeprowadzić odpowiednie eksperymenty?

Na pozór odpowiedź wydawać siÄ™ może oczywista. Wyniki badaÅ„ skwantyfikowane na całą populacjÄ™ mogÄ… spokojnie stać siÄ™ mocnÄ… podstawÄ… do projektowania okreÅ›lonych rozwiÄ…zaÅ„. UrodziliÅ›my się z zakodowanymi wzorcami reagowania na okreÅ›lone sytuacje w sposób caÅ‚kowicie przedÅ›wiadomy i odkrywanie koÅ‚a nie ma wiÄ™kszego sensu. Z drugiej strony, pożądanie zachowanie użytkownika zależeć może od mniej oczywistych parametrów – i tu badać czasami warto.

Niestety, granica pomiÄ™dzy tym co oczywiste, a tym co godne zbadania, może być dosyć pÅ‚ynna. Przekonywanie klienta, że prawidÅ‚owoÅ›ci nie istniejÄ…, to błąd w sztuce. MówiÄ…c krótko – jak zwykle nie znajdziecie prostej odpowiedzi na pytanie, czy zawsze badać, weryfikować prawidÅ‚owoÅ›ci. Jedne należy, na inne szkoda czasu. Stwierdzenie, że należy badać zawsze, jest niestety nieprawdziwe.

Comments 6

  1. Bartłomiej Dymecki wrote:

    Niestety w prezentacji dostrzegam błąd logiczny (mniemam, że przypadkowy). Grzegorz dla tezy, że nie należy korzystać z badań usability przytacza badania dotyczące np. płatności kartami. Ale to nie jest badanie usability w sensie stricte! To tylko dane statystyczne i w każdej grupie docelowej mogą się różnić, co jest oczywiste. Nie dyskwalifikuje to badań skupionych na usability, których autorzy formułują wnioski dotyczące budowy serwisów, czy zachowania internautów w serwisie.

    Posted 13 gru 2009 at 14:01
  2. Grzegorz Rusiecki wrote:

    @Bartłomiej Dymecki

    Jasno powiedziaÅ‚em, że nie należy KOPIOWAĆ wyników badaÅ„ 1:1 a potraktować je jedynie jako wskazówkÄ™ do zbadania tego samego u siebie… (to samo zdanie wypowiedziaÅ‚em w podsumowaniu prezentacji).

    Drugą rzeczą jest to, że nie mówimy tutaj o podstawach i ogólnikach: zaczynając od procesów poznawczych a kończąc na położeniu logotypu czy menu.

    Nie mówię o tym, żeby badać, w którym miejscu powinno znajdować się logo i czy linki powinny być podkreślone bo są to oczywistości .. ale poszukać odpowiedzi na pytania: w jaki sposób kupują klienci w mojej branży, co wpływa na ich decyzje zakupowe pozytywnie jak i negatywnie. Odpowiedzi na te pytania należałoby uzyskać w sposób, który wskazałem w prezentacji.

    Posted 13 gru 2009 at 14:36
  3. eof wrote:

    Grzegorz, być może problem polega na tym, że nie powiedziaÅ‚eÅ› nic jasno, choć tak Ci siÄ™ wydaje. To nie jest szydera z mojej strony, to kolejny – po tekÅ›cie na interaktywnie – przypadek, kiedy wiÄ™kszość wyciÄ…ga inne wnioski, niżbyÅ› sobie życzyÅ‚. Jeżeli tak jest, problem polega na tym, że błędne wnioski wyciÄ…gnąć mogÄ… także Twoi klienci. Jeżeli musisz wszystkich dokoÅ‚a przekonywać, co chciaÅ‚eÅ› „tak naprawdÄ™” powiedzieć, to jest to powód do zastanowienia?

    Posted 13 gru 2009 at 14:42
  4. kryr wrote:

    Grzegorz, wybacz, ta prezentacja jest tragiczna. Bardziej muszę się domyślać co masz na myśli i gdzie możesz być może mieć swoje racje niż słyszę to wyłożone od Ciebie.

    Posted 13 gru 2009 at 18:18
  5. Bartłomiej Dymecki wrote:

    @Grzegorz

    Niestety, ale nie powiedziałeś tego jasno.

    Po drugie, powtórzę z mojego wcześniejszego komentarza. Nie przedstawiłeś żadnych badań stricte usability i nie oparłeś się na nich w swoich tezach.

    Posted 13 gru 2009 at 23:13
  6. Grzegorz Rusiecki wrote:

    @Bartłomiej Dymecki

    Podsumowanie prezentacji. Polecam raz jeszcze i pozdrawiam ;)

    Posted 13 gru 2009 at 23:46

Post a Comment

Your email is never published nor shared. Required fields are marked *